Prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu przez kierowców jest negatywnym, lecz bardzo częstym zjawiskiem. Należy zwrócić uwagę na to, że w zależności od poziomu alkoholu u kierującej pojazdem osoby czyn ten może stanowić wykroczenie lub przestępstwo. Natomiast zawsze jego popełnienie jest związane z zastosowaniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. 

 

Zawartość alkoholu we krwi – ilość alkoholu etylowego we krwi, określana najczęściej w promilach (1 promil oznacza 100 mg alkoholu w 1 dl (decylitrze) krwi).

Najbardziej wiarygodne wyniki w zakresie zawartości alkoholu we krwi daje laboratoryjne badanie krwi. W następnej kolejności są to wyniki alkomatu, który jednak określa zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu.

Zawartość alkoholu we krwi wykorzystywana jest przez policję w sposób określony przez prawo karne. 

Problematyka odpowiedzialności sprawcy za prowadzenie pojazdu po spożyciu alkoholu jest wielowątkowa i zależy od kilku czynników:

  1.           Zawartości alkoholu w organizmie sprawcy (wydychane powietrze, krew),
  2.           Rodzaju prowadzonego pojazdu (pojazd mechaniczny lub pojazd niemechaniczny)m
  3.           Miejsca prowadzenia pojazdu (w ruchu lądowym, czy np. w obrębie własnej posesji).

Prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu może stanowić czyn zabroniony jako wykroczenie (art. 87 kodeksu wykroczeń) albo czyn zabroniony jako przestępstwo (art. 178a kodeksu karnego). Zależy to od stwierdzonej zawartości alkoholu w organizmie sprawcy.

 

Zawartość alkoholu w organizmie sprawcy

Wykrycie obecności alkoholu w organizmie sprawcy i określenie jego ilości stanowią znamiona wykroczenia z art. 87 kodeksu wykroczeń. Wykrycie obecności alkoholu we krwi może nastąpić na drodze:

1. Pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu za pomocą alkomatu (badanie wykonuje uprawniony do tego funkcjonariusz za pomocą podręcznego przyrządu). Należy pamiętać o tym, że, aby wynik z alkomatu stanowił wiarygodny dowód w sprawie, urządzenie musi spełniać określone kryteria, tj.:

  •          posiadać aktualne świadectwo kalibracji i wzorcowania, czyli dokument potwierdzający, że został poddany badaniu technicznemu i dopuszczony do użytku na określony czas;
  •          posiadać nienaruszone plomby, które wykluczają ewentualne ingerencje osób trzecich w wiarygodność dokonanego pomiaru.

 

2. Pomiaru stężenia alkoholu we krwi sprawcy (pobierana jest ona w oddziale szpitalnym i poddawana analizie laboratoryjnej przez uprawnione do tego osoby).

Kierujący pojazdem ma prawo odmówić poddania się kontroli na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, jednak w tej sytuacji zmuszony jest poddać się badaniu laboratoryjnemu krwi.

W prawie polskim wyróżnia się 2 poziomy stężenia alkoholu we krwi, od których zależy odpowiedzialność sprawcy. Jest to tzw. stan po spożyciu alkoholu, który w przypadku kierowania pojazdem jest wykroczeniem oraz stan nietrzeźwości, który w tym samym przypadku jest przestępstwem. Zależności te prezentuje poniższa tabela:

 

Stan nietrzeźwości

Stan po spożyciu

Stan nietrzeźwości

Zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza

od 0,0 mg do 0,09 mg

od 0,1 mg do 0,25 mg

przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość

Zawartość alkoholu we krwi

od 0,0 ‰ do 0,19 ‰

od 0,2 do 0,5 ‰

przekracza 0,5 ‰ albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość

Odpowiedzialność za prowadzenie pojazdu

Wykroczenie

art. 87 kodeksu wykroczeń

Przestępstwo

art. 178a kodeksu karnego

 

Zawartość alkoholu we krwi a zachowanie

Zawartość alkoholu

Typowy objaw

0,3‰

rozproszona uwaga

0,8‰

pobudliwość, upośledzenie koordynacji ruchowo-wzrokowej, obniżony krytycyzm

1,5‰

zaburzenia równowagi, błędy w logicznym myśleniu, opóźnienie czasu reakcji, agresywność, brawura

2‰

zaburzenia mowy, senność, obniżenie kontroli zachowania i poruszania się

4‰

senność, możliwość zapadnięcia w śpiączkę

4–5‰

zatrucie, śmierć (dawka śmiertelna ma charakter orientacyjny, znane są przypadki przeżycia przy o wiele większych dawkach)

Powyższa tabela ma jedynie orientacyjny i uogólniony charakter, ze względu na wielorakość zmiennych w przypadku konkretnej jednostki.

Jedna z najwyższych odnotowanych zawartości alkoholu we krwi dotyczy 45-letniego mężczyzny z Makowa-Kolonii, który w 2009 przeżył przy 12,3 promila

W lipcu 2013 30-letni mężczyzna z Alfredówki (woj. podkarpackie). Przeżył mając 13,74 promila we krwi[3][4].

 

Dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi

Dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi w niektórych krajach pozwalająca prowadzić pojazdy mechaniczne.

 

Dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi w krajach europejskich 

 

Kraj

Promile

Albania

0,0‰

Andora

0,5‰

Austria

0,5‰

Belgia

0,5‰

Białoruś

0,0‰

Bośnia i Hercegowina

0,5‰

Bułgaria

0,5‰

Chorwacja

0,5‰[8]

Czechy

0,0‰

Dania

0,5‰

Estonia

0,0‰

Finlandia

0,5‰

Francja

0,5‰

Grecja

0,5‰

Hiszpania

0,5‰

Holandia

0,5‰

Irlandia

0,8‰

Islandia

0,5‰

Litwa

0,4‰[9]

Luksemburg

0,8‰

Łotwa

0,5‰

Macedonia

0,5‰

Malta

0,8‰

Niemcy

0,5‰ (u kierowców mających prawo jazdy krócej niż 2 lata i/lub wiek poniżej 25 lat – 0,0‰)

Norwegia

0,2‰

Polska

0,2‰

Portugalia

0,5‰

Rosja

0,3‰

Rumunia

0,0‰

Słowacja

0,0‰

Słowenia

0,5‰

Szwajcaria

0,5‰

Szwecja

0,2‰

Turcja

0,5‰

Ukraina

0,0‰

Węgry

0,0‰

Wielka Brytania

0,8‰ (Szkocja od 15 grudnia 2014 – 0,5‰)

Włochy

0,5‰